Danıştay, ERDEMİR’in cürufunun “tehlikeli atık” olduğunu tescilledi

Batı Karadeniz’de köylülerin ve yaşam savunucularının 8 yıllık mücadelesi hukuki bir zaferle taçlandı. Danıştay 4. Dairesi, Zonguldak İdare Mahkemesi’nin iptal hükmünü onaylayarak Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları (ERDEMİR) tarafından ortaya çıkarılan cürufu “tehlikeli atık” sınıfında değerlendirdi. Köylüler kararı sevinçle karşılarken Batı Karadeniz Çevre Gönüllüleri Platformu, “Yaşam alanlarımızı savunmaya devam edeceğiz” dedi.

1965–2018 yılları arasında üretim sırasında oluşan ve bir dönem Karadeniz’de dolgu malzemesi olarak kullanılan cüruflar, ağır metal sızıntısı ve ekosistem üzerindeki ciddi tehditler nedeniyle yıllardır tartışma konusu oluyordu. Dönemin Denizcilik Bakanlığı dolgu işlemini durdurmuş, bunun ardından Erdemir atıkları özel firmalar aracılığıyla tarım alanlarına, ormanlık bölgelere ve sulak alanlara taşımıştı. Bu uygulama hem toprak hem de su kaynakları için ciddi kirlilik riski yaratmıştı.

Direniş ve dayanışma sonuç verdi

Bölge köylüleri ve yaşam savunucuları, yaşam alanlarının kirletilmesine karşı yol kapatma eylemleri, protestolar ve imza kampanyaları düzenleyerek karara giden süreci örgütledi. Açılan davalarda, gönüllü avukatların yürüttüğü süreçte yaklaşık 1 milyon TL’yi bulan mahkeme masrafları köylüler tarafından imece yöntemiyle ve bazen de fitre ve zekatlar ile karşılandı. Bir taş ocağında yer alan göl, mahkeme kararının ardından doğal ekosistem statüsüyle koruma altına alındı.

Kılıçlar ve Beyza AŞ’ye ait atık tesislerine ilişkin hazırlanan bilirkişi raporları, TÜBİTAK tarafından da onaylandı ve cürufların tehlikeli atık niteliğinde olduğu netleştirildi. Raporda ağır metal sızıntısı riskine özellikle dikkat çekildi.

Valilik ve istinaf süreçlerine rağmen Danıştay’ın iptal kararlarını kesinleştirmesi, önemli bir kazanım olarak değerlendirildi. Batı Karadeniz Çevre Gönüllüleri Platformu, verilen kararın halkın kararlı mücadelesi sayesinde elde edilmiş tarihi bir zafer olduğunu açıkladı.

Cüruf nedir?

Metal veya metal içeren maddeleri işleyen fabrikalar, bu ürünleri elde etmek üzere madenleri işlerken bu esnada “cüruf” adında bir yan ürün elde eder. Bu ürün, maddelerin eritilmesi sonucunda oluşan, metalden daha hafif oksitler ve silikatlar kompleksidir. Madenlerdeki yoğunluk farkı nedeniyle oluşan cüruf Türkiye’de cüruf höyüklerinin oluşmasına neden olmaktadır. Bu cürufun havaya, toprağa ve suya karışması durumunda canlı yaşamı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya karlamaktadır.

Haber: Sendika.Org
25.02.2026