Türkiye’nin ekoloji mücadelesine yön veren ve bir dönüm noktası kabul edilen Cerattepe Direnişi 10. yılını geride bıraktı. O gün biber gazı ve ablukayla kenti teslim almaya çalışanlara karşı boyun eğmeyen mücadele, bugün ülkenin dört bir tarafında direnişlere yol gösteriyor.

Havva Ana’nın “Kimdir devlet, devlet bizim sayemizde devlettir” sözleriyle hafızalara kazınan ve ülkenin çevre mücadelesinin en önemli kavşaklarından biri olan Cerattepe Direnişi’nin üzerinden tam 10 yıl geçti. AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘Yavru Geziler’ diye hitap ettiği Artvin halkı, yaşam alanlarını korumak için büyük bir mücadele ortaya koydu. O büyük direniş bugün ülkenin dört bir tarafında, sermayenin saldırılarına karşı süren mücadelelere hem yol gösteriyor hem de cesaret veriyor.

Ülkedeki ekoloji ve mücadelesi Cumhuriyet öncesi döneme dayansa da yakın tarihte çok önemli kırılma noktaları yaşandı. Hasankeyf, Gerze, Sinop ile Akkuyu, Cerattepe, Kazdağları, Akbelen ve daha niceleri… Her mücadele birbirine tecrübelerini aktararak yol göstererek büyüdü ve direniş tarihine altın harflerle yazıldı. Ancak Bergama ve Cerattepe bugün yaşadığımız vahşi madencilik kuşatmasının ilk örnekleri oldu. Yüzyıllardır toprağını ekip, biçen, suyunu koruyan yurttaşlar, zehirli maden tesisleriyle ve onu hayata geçirmek için devlet-sermaye ilişkisiyle tanıştı. Ancak tek tanışıklık, farkındalık bu değildi. Devlet gücünü alan sermayenin halkın karşısında nasıl çaresiz kaldığına da tüm ülke tanıklık etti. Mehmet Cengiz’e karşı tüm kent ayağa kalktı nasıl mücadele edileceğini gösterdi. Cengiz bugün bölgede çalışma yapsa da galeri yöntemiyle sınırlı kaldı ve alanını genişletemedi. Önemli sonuçlar el edilen hem fiili hem de hukuki mücadele bugün hâlâ ışık tutuyor.

Artvinliler, bundan 10 yıl önce 16 Şubat 2016’da büyük bir kolluk kuvvetleri ablukasıyla karşı karşıya kaldı. Mehmet Cengiz kazansın diye tüm iktidar olanakları seferber edilirken Cerattepeliler’e müdahale edildi. Atılan biber gazları tüm kenti ablukaya aldı.

ÖRNEK MÜCADELE

Mücadele uzun yıllardır öncülük eden Yeşil Artvin Derneği’nin Başkanı Nur Neşe Karahan ve Cerattepe Avukatı Bedrettin Kalın BirGün’e konuştu. Cerattepe’nin ülkenin çevre mücadelesi tarihinde yer önemli bir yeri olduğu ifade edilirken Artvin’de her geçen gün artan saldırılara dikkat çekildi. 27 Mart’ta 13 maden ruhsatı ihalesinin de yapılacağını ve direnişin sürdüğü ifade edildi.

Derneklerinin yaklaşık 32 yıl önce kurulduğunu hatırlatan Karahan, “Artvin halkının 95’den bu yana verdiği topyekün direniş, örnek bir mücadeleye dönüştü. Uzun yıllar bugün faaliyet yürüttükleri kentin üst tarafındaki bölgeye uzun süre sokmamıza rağmen 10 yıl önce büyük direnişine rağmen girdiler. İzinleri yoktu, hak hukuk tanımadan, Artvinlilerin tepkilerini hiçe sayarak girdiler. Daha sonra AYM’nin verdiği yaşam hakkı ihalelerine rağmen bir adım atılmadı” dedi.

Yıllardır yaptıkları uyarıların bugün gözle görülür hale geldiğini belirten Karahan, “Bölgede gözle görülür şekilde heyelanlar başladı. Maden kenti adeta yutmaya başladı. Galeri yöntemiyle madencilik yapılıyor fakat yakında açık kaza için harekete geçecekler. Tahribat ve talan çok farklı boyutlara ulaşacak. Sadece Cerattepe değil tüm Artvin benzer bir kuşatma altında” diye konuştu.

KENT, KOCA BİR MADEN SAHASI

Avukat Kalın ise Cerattepe direnişinden bugüne Artvin’de ve ülkede vahşi madenciliğin sınırlarını genişlettiğini ve saldırıların arttığını belirtti. “Son ihalelerle birlikte şehir tümüyle maden sahasına dönüştürülmek isteniyor” diyen Kalın, “5 yıl önce yapılan araştırmada Artvin’in yüzde 71’inin maden ruhsatlı olduğunun ortaya konmuştu. 27 Mart’ta 13 tane maden ruhsatının daha ihalesi yapılacak. Böylece Artvin’e ilk kez uluslararası maden tekelleri de girmiş olacak. Bölgede hali hazırda zaten 525 maden ruhsatı olduğu ifade ediliyor” ifadelerini kullandı. Yaşam alanlarının tümüyle kuşatma altında olduğunu ifade eden Kalın şöyle konuştu: “Borçka Karagöl Tabiat Parkı ile Macahel Biyosfer Rezerv alanının ortasına maden ruhsatı verilmiş durumda. Ruhsat milli parkın sınırları içerisine girmiş. Ülkedeki ve Artvin’deki gelişmeler gösteriyor ki Cerattepe’de başlattığımız mihenk taşı olan bu mücadele daha da büyüyecek.”

10. YILDA PROGRAM DÜZENLENDİ

Öte yandan Cerattepe’nin 10. yılı dolayısıyla kentte program düzenlendi. Programda konuşan Dernek Başkanı Karahan şu ifadeleri kullandı: “Müdahale edileceğinin duyulması üzerine, hala doğasını ve şehrini seven Artvinliler, siyasi partiler ve STK temsilcileriyle toplantı yapılarak pazartesi akşamı saat 18.00 gibi Atmaca mevkisine kadar halkımız araçlarıyla çıktı ve Kafkasör ile Cerattepe’ye çıkan yollar kesildi. Atmaca mevkisinde her yer ışıl ışıldı. Her siyasi ve sosyal katmandan insan oradaydı ve gururla memleketini bekliyordu. Derken 16 Şubat sabahı saat 06.00 civarında, yedi yöreden getirilen binlerce kişilik TOMA’lı, kolluk kuvvetleri masum Artvin halkına tarihin belki de en şiddetli müdahalesini yaptı. Aklımıza geldikçe adeta gaz kokusu yakıyor gözlerimizi ve ciğerlerimizi.”

Haber: BirGün / Gökhay Başcan
17.02.2026